Vasiyetname, miras bırakanın (murisin) vefatından sonra malvarlığının nasıl paylaşılacağını belirleyen hukuki bir belgedir. Ayırt etme gücüne sahip ve 15 yaşını doldurmuş herkes vasiyetname düzenleyebilir. Ancak uygulamada vasiyetnamelerin önemli bir kısmı şekil eksiklikleri nedeniyle geçersiz sayılmaktadır. Bu nedenle vasiyetnamenin doğru şekilde hazırlanması büyük önem taşır.
Türk Medeni Kanunu’na göre vasiyetname üç farklı şekilde yapılabilir.
Vasiyetname Türleri Nelerdir?
Resmi Vasiyetname
Resmi vasiyetname, noter, sulh hâkimi veya kanunla yetkilendirilmiş bir görevli tarafından iki tanığın katılımı ile düzenlenir. Uygulamada çoğunlukla noterler aracılığıyla yapılmaktadır. Miras bırakan, iki tanıkla birlikte herhangi bir notere başvurarak resmi vasiyetname düzenletebilir.
Resmi vasiyetnameler, şekil şartları bakımından en güvenli vasiyetname türüdür.
El Yazılı Vasiyetname
El yazılı vasiyetnamenin en temel şartı, vasiyetnamenin baştan sona miras bırakanın kendi el yazısıyla yazılmış olmasıdır. Ayrıca düzenlendiği yıl, ay ve gün mutlaka metinde yer almalıdır.
Hazırlanan el yazılı vasiyetname saklanmak üzere notere teslim edilebilir. Ancak uygulamada tarih eksikliği veya el yazısı şartına uyulmaması nedeniyle birçok el yazılı vasiyetnamenin geçersiz sayıldığı görülmektedir.
Sözlü Vasiyetname
Sözlü vasiyetname, yalnızca olağanüstü durumlarda mümkündür. Yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, savaş veya ağır hastalık gibi hallerde miras bırakan son arzularını iki tanığa sözlü olarak bildirir.
Tanıklar bu beyanı yazılı hale getirerek tarih atıp imzalar ve gecikmeksizin Sulh veya Asliye Hukuk Mahkemesine teslim ederler.
Türk Medeni Kanunu’nun 541. maddesi gereğince, miras bırakanın sonradan resmi veya yazılı vasiyetname yapma imkânı doğarsa, bu tarihten itibaren bir ay sonra sözlü vasiyetname kendiliğinden hükümsüz hale gelir.
Bu nedenle sözlü vasiyetname istisnai niteliktedir.
Vasiyetnameden Nasıl Dönülür?
Miras bırakan, yeni bir vasiyetname düzenleyerek veya noterde yeni bir resmi vasiyetname yaptırarak önceki vasiyetnamesinden tamamen ya da kısmen dönebilir.
Ayrıca vasiyetnameyi yok etmek suretiyle de geri alma mümkündür.
Birden fazla vasiyetname bulunması halinde, tarih bakımından en son düzenlenen vasiyetname geçerli kabul edilir.
Saklı Pay Nedir?
Vasiyetname ile tüm malvarlığının tek kişiye bırakılması mümkün değildir. Türk hukukunda “saklı pay” sistemi bulunmaktadır.
Eş, çocuklar ve belirli durumlarda anne-baba saklı pay sahibidir. Bu kişiler, mirastan tamamen mahrum bırakılamaz. Ancak saklı pay dışında kalan kısım üzerinde miras bırakan serbestçe tasarruf edebilir.
Vasiyetname ile Kimler Mirasçı Olabilir?
Miras, gerçek kişilere bırakılabileceği gibi; dernekler, vakıflar, şirketler ve Devlet gibi tüzel kişilere de bırakılabilir. Ancak hayvanlara doğrudan miras bırakılması hukuken mümkün değildir.
Uygulamada Önemli Not
Vasiyetnamelerin geçersiz sayılmasının en sık nedeni şekil hatalarıdır. Bu nedenle vasiyetname düzenlenmeden önce hukuki destek alınması, ileride yaşanabilecek miras uyuşmazlıklarının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Vasiyetname ve miras sürecinde özellikle taşınmazların paylaşımı ve hak kayıplarının önlenmesi büyük önem taşır. Bu kapsamda gayrimenkul hukuku alanındaki çalışmalarımız hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.