Velayet davalarında asıl amaç, çocuğun fiziksel, ruhsal ve sosyal gelişiminin en sağlıklı şekilde korunmasıdır. Mahkeme, anne veya babanın taleplerinden ziyade “çocuğun üstün yararı” ilkesini esas alarak karar verir.
Hakimin Değerlendirdiği Temel Kriterler
Velayet davalarında hakim, karar verirken aşağıdaki unsurları birlikte değerlendirir:
1️⃣ Çocuğun Yaşı ve Gelişim Düzeyi
Özellikle küçük yaştaki çocuklarda anne bakımına duyulan ihtiyaç dikkate alınır. Ancak bu, otomatik olarak anneye velayet verileceği anlamına gelmez.
2️⃣ Çocuğun Psikolojik Durumu
Uzman pedagog veya psikolog raporları esas alınır. Çocuğun mevcut bağ kurduğu ebeveyn, çevresel alışkanlıkları ve sosyal uyumu önemlidir.
3️⃣ Ebeveynlerin Yaşam Koşulları
Tarafların barınma imkânı, ekonomik durumu, çalışma saatleri ve çocuğa ayırabileceği zaman değerlendirilir.
4️⃣ Ahlaki ve Sosyal Yaşam
Ebeveynlerin yaşam tarzı, çocuğa örnek olma durumu ve sosyal çevresi velayet kararında rol oynar.
5️⃣ Şiddet, İhmal veya Bağımlılık İddiaları
Fiziksel veya psikolojik şiddet iddiaları, çocuğa karşı ilgisizlik ya da bağımlılık durumları velayet açısından kritik değerlendirme konusudur.
Sosyal İnceleme Raporunun Önemi
Mahkemeler sıklıkla pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacı aracılığıyla sosyal inceleme raporu aldırır. Raporda:
-
Ebeveynlerin çocuk ile ilişkisi,
-
Yaşam ortamlarının uygunluğu,
-
Çocuğun duygusal bağları
detaylı şekilde incelenir.
Çocuğun Görüşü Dikkate Alınır mı?
Ayırt etme gücüne sahip çocukların görüşü hakim tarafından dinlenebilir. Ancak çocuğun beyanı tek başına yeterli olmayıp, diğer tüm verilerle birlikte değerlendirilir.
2025 Uygulamalarında Öne Çıkan Yaklaşımlar
2025 yılı itibariyle velayet davalarında:
-
Ortak velayet talep edilebilmekte, tarafların işbirliği kapasitesi önemsenmektedir.
-
Çocuğun eğitim sürekliliği özellikle dikkate alınmaktadır.
-
Sosyal inceleme raporlarının karar üzerindeki etkisi artmıştır.
Velayet Davasında Hukuki Destek
Velayet davaları, teknik detayları ve delil değerlendirmesi yönünden uzmanlık gerektirir. Delillerin doğru sunulması ve sosyal inceleme süreçlerinin etkin takibi son derece önemlidir.
Velayet ve boşanma davalarında profesyonel hukuki destek almak isteyen kişiler, Gebze’de aile hukuku alanında uzman büromuz üzerinden hizmet detaylarına ulaşabilirler.